Kanji Leren Lezen en Schrijven vanaf Nul Deel 1 - Kotatsu
Kotatsu TV
Shares
Kanji-leren-vanaf-nul-deel-1

Kanji Leren vanaf Nul – Deel 1 – De Geschiedenis van Kanji

Kanji Leren vanaf Nul - Deel 1 - De Geschiedenis van Kanji

Konnichiwa, minasan. Hoogstwaarschijnlijk ken je deze woorden, zonder dat je het zelf door hebt! 「今日は、皆さん」Hallo, iedereen. Of, als je het letterlijk bekijkt: ‘deze dag, iedereen’. Vandaag gaan we het hebben over die Chinese tekens waar iedereen altijd zo over inzit, en het leren ervan. Kanji! Maar is kanji leren wel echt zo erg dat je erover moet inzitten? Moet je nu echt alles kunnen schrijven? Maak je geen zorgen. In deze blog zal ik je de geschiedenis uitleggen, zodat ook jij een kanji master kunt worden!

  • Om je het makkelijk te maken, is hier de samenvatting van deze blog!
  • In het eerste hoofdstuk leer je over de herkomst van de kanji, en hoe het tot stand is gekomen in de Japanse maatschappij.
  • Daarna leer je meer over de voorloper van het hiragana en katakana.
  • Ten slotte behandel ik het heden, en wat Japan momenteel doet met kanji.

De geschiedenis van Kanji

Om te weten wat kanji is en hoe je dit het beste kan leren, moet je de geschiedenis erachter kennen. In deze beknopte samenvatting van de eeuwenoude geschiedenis van kanji vind je het antwoord op de volgende vragen:

  • Want waarom zou Japan in hemelsnaam het schrift van het Chinees overnemen?
  • Sinds wanneer zijn de Chinese tekens Japan binnen gekomen?
  • En zijn ze veranderd ten opzichte van toen?
  • Waarom moet jij dit weten om kanji te kunnen leren? 
Kanji Onna

Illustratie van de kanji 女 die 'vrouw' betekent

Eerst wil ik iets duidelijk maken over de romanisatie (het uitschrijven van de Japanse taal in onze letters), om verwarring te voorkomen.

Wij gebruiken een apostrof (') achter een losse 'n', om aan te geven dat de n ervoor een losse 'n' in hiragana of katakana is. Bijvoorbeeld met het woord on'na. De apostrof achter de 'n' wordt in hiragana uitgeschreven als ん. In hiragana is 'on'na' dus おんな (twee keer een n in het woord, waarvan één los staat).

Verder gebruiken we een ō (uitgesproken als een lange 'o' klank) voor langgerekte klanken, zoals bijvoorbeeld bij gakkō (school). Dit om verwarring met een losstaande 'u' te voorkomen. In hiragana wordt gakkō uitgeschreven als がっこう, welke een u achter de o klank gebruikt. Maar hier kan verwarring in ontstaan wanneer een 'u' los hoort te staan, zoals bijvoorbeeld bij het woord  おうち (ouchi), 'uw huis', waarbij de u wel los uitgesproken wordt.

Wat is Kanji?

Chinese, logografische tekens

Kanji zijn Chinese, logografische (geschreven karakters die een betekenis uitdrukken), tekens die Japan over heeft genomen om haar taal te kunnen schrijven, aangezien ze nog geen schrijftaal hadden.


Maar, hoe zien deze er dan uit…? Je hebt ze vast en zeker wel eens gezien in je reis naar het Japans beheren. En soms kom je ze ook tegen zonder dat je ernaar op zoek bent! Zoals in de supermarkt. Kijk maar eens goed om je heen of je tussen de Oosterse producten wat tegenkomt. Soms is kanji leren en je ermee omringen dus helemaal niet zo raar of moeilijk.

Kanji zijn Chinese, logografische (geschreven karakters die een betekenis uitdrukken), tekens.

Een video van de kanji 木 die 'hout' betekent

De drie Japanse alfabetten

Het Japans heeft drie verschillende alfabetten: hiragana, katakana en kanji. Om te kunnen zien wat het verschil hiertussen is, zal ik een voorbeeld geven van een zin met alleen hiragana tekens, katakana tekens en zoveel mogelijk kanji, de alfabetten van het Japans. De betekenis is hetzelfde, maar de schrijfwijze is anders. Zo kun je overzichtelijk het verschil zien tussen de verschillende alfabetten.

Hieronder staat in het Japans ‘ontzettend bedankt’
どうもありがとうございます (hiragana)
ドウモアリガトウゴザイマス (katakana)
どうも有難う御座います (kanji met hiragana)


In romaji (ons schrift) zou dit zinnetje gespeld worden als 'dōmo arigatō gozaimasu', maar toch ziet het er compleet anders uit wanneer het in het Japans gespeld zou worden. 

De betekenisfunctie van Kanji

Als je kijkt naar het voorbeeld hierboven, merk je dat de kanji vaak lastiger zijn dan het hiragana of katakana. Dit komt omdat het hiragana en katakana op zichzelf nietszeggend zijn, net zoals onze losse letters van het alfabet. Een 'k' los betekent helemaal niets.


Pas wanneer je er een woord van maakt, zoals 'klas', heeft de k een betekenis, namelijk in het woord zelf. Met kanji heeft elk teken op zichzelf een betekenis. Neem bijvoorbeeld deze kanji: 有 (de a van 'arigatō'). De betekenis is 'hebben' of 'bestaan'. Door naar de vorm te kijken, weet je dat het iets betekent, ook al staat het ergens los. Om een voorbeeld te geven, heb je de volgende twee zinnen. Bekijk ze goed en vergelijk ze. Wat is er anders?

Vergelijk deze twee kanji zinnen

Hieronder staat in het Japans ‘Ik vind bloemen leuk’
 私は花が好きです

 Hieronder staat in het Japans ‘Ik vind neuzen leuk’
私は鼻が好きです

In romaji zou je dit allebei kunnen lezen als "Watashi wa hana ga suki desu". Maar de eerste en tweede zin hebben één groot verschil! Het verschil tussen 花 en 鼻.

Het verschil tussen 花 en 鼻.

花 betekent: bloem
鼻 betekent: neus


Kanji wordt dus gebruikt om de context van een zin duidelijk te maken. Deze heeft in de Japanse taal dus een betekenisfunctie. De kanji geeft betekenis aan het woord of de zin, waar de gesproken taal dit niet kan. Want wanneer je "Watashi wa hana ga suki desu" hoort, weet je niet welke "hana" gebruikt wordt.

Kanji wordt dus gebruikt om de context van een zin duidelijk te maken.


De eerste kanji 花 betekent 'bloem', terwijl de tweede 鼻 'neus' betekent. Dus je zegt: 'Ik vind bloemen leuk' of 'ik vind neuzen leuk'. Zonder kanji zou je niet weten wat er bedoeld wordt. Dit is wat we bedoelen met een betekenisfunctie.


Het geeft een woord in de zin context. Je kunt dit heel goed vergelijk met de hiërogliefen van Egypte. Die vormden ook een een betekenis op zich. Maar laten we terug gaan van het Midden-Oosten naar waar we de herkomst van kanji kunnen vinden: China!

Een video van de kanji 火 die 'vuur' betekent

De veranderingen van het Chinees schrift

Voordat we zijn waar we nu zijn, heeft het Chinees schrift een paar grote veranderingen doorgemaakt. De eerste tekens bestonden al een paar duizend jaar voor Christus, en werden vaak in botten van dieren gekerfd. Deze waren best ruw en niet heel netjes.


De tweede grote verandering was het zegelschrift rond 1000 voor Christus. Het zegelschrift is een sierlijke (cursieve) manier van schrijven, maar zeer moeilijk te lezen. Het werd officieel opgenomen in de Chinese taal als algemene schrijftaal tot ongeveer 200 voor Christus.


En toen kwam de Han periode, waar in het begin al naar verwezen werd. Het zegelschrift moest plaats maken voor een leesbaarder schrift die praktisch en minder sierlijk was. Dit ontstond vanuit de semi-cursieve vorm van schrijven, die leesbaarder gemaakt werd in het gebruik, door het beter aangeven van de strepen. Kijk naar het voorbeeld hieronder hoe dat eruit zag, ten opzichte van nu!


Rond 600 na Christus werd het schrift zoveel gebruikt dat er geen grote veranderingen meer kwamen. In de jaren 30 en 40 van de vorige eeuw werden de tekens versimpeld, tot ze zijn wat ze nu zijn. Het Japans gebruikt echter vrijwel uitsluitend de traditionele karakters, dus kanji leren schrijven, lezen en begrijpen zal niet zo zijn als wanneer je versimpelt Chinees zou leren.


Vanaf wanneer ging Japan Kanji gebruiken?

Culturele uitwisseling tussen Japan en China

Japan keek best wel op naar de culturele ontwikkeling van China, aangezien China een groot land was, met nagenoeg eenzelfde cultuur. Toen er steeds meer culturele uitwisseling was, begonnen mensen te reizen en boeken met zich mee te brengen.


Zo ook naar Japan in de vijfde eeuw. Volgens verhalen, was er een bekend geleerde genaamd Wani die via China en Korea doorreisde naar Japan en kennis van zowel kanji als het Confucianisme meenam.


Japan was onder de indruk van de ingewikkelde tekens, maar tot de 7de eeuw werd er nauwelijks gebruik van gemaakt door Japanners zelf. Alleen in het gerechtshof werd er gebruik gemaakt van kanji, omdat het bestuderen ervan veel tijd, aandacht en kennis kostte. Voornamelijk geleerden vanuit China en Korea bestudeerden deze karakters.


Vanaf de 7de eeuw zag Japan wel in dat het nuttig kon zijn om een taal te hebben die ze uit konden schrijven. In de hogere lagen van de bevolking was het normaal om je bezig te houden met studie, terwijl de lagere mensen hard werkten en geen tijd of kennis hadden van studie. Het bestuderen van kanji en het gebruik ervan werd dus overgelaten aan de hogere lagen. Maar daar kwam het zware werk: de spreektaal Japans omzetten naar de schrijftaal Japans. Wat werd er toen bedacht?


Man’yōgana (tegenwoordig Ateji)

Het schrift vóór Hiragana en Katakana

We zeiden eerder dat tegenwoordig iedere kanji een betekenisfunctie heeft. Maar dit was vroeger wel anders. Er was namelijk nog een manier om kanji te gebruiken: man’yōgana.


Man’yōgana zijn kanji die gebruikt zijn om het Japans fonetisch (klanken) uit te spellen. Kijk maar naar dit voorbeeld hieronder. Dit zijn verschillende manieren om 'ka' te schrijven met man’yōgana kanji.

Man’yōgana manieren om 'ka' te schrijven

可, 何, 加, 架, 香, 蚊, 迦


Een modern voorbeeld is 寿司, oftewel sushi. De eerste kanji betekent ‘het natuurlijk leven’ en de tweede ‘toedienen’. Zoals je merkt, hebben beide niets met sushi te maken. De tekens dienen alleen om  de klanken 'su' en 'shi' op te schrijven.


Deze kanji hebben echter geen betekenis en werd alleen gebruikt om een woord op te kunnen schrijven. Het woord 'kotatsu' bestaat uit drie lettergepen: ko-ta-tsu. In het hedendaags kanji, zijn er 2 tekens voor het woord kotatsu, namelijk: 炬燵.

In Man’yōgana zou je dan een kanji hebben voor 'ko' 'ta' en 'tsu' zoals: 古 太 都.


Man’yōgana werd dus enkel en alleen maar gebruikt om fonetisch te schrijven. En erger nog: de schrijver mocht zelf kiezen welke kanji hij hiervoor koos! Zoals je je wel kunt indenken, werkte het dus allemaal niet zo goed.

Man’yōgana werd enkel en alleen maar gebruikt om fonetisch te schrijven.

Een video van de kanji 月 die 'maan' betekent

Het versimpelen van de Kanji

Verder was het zo dat de kanji vroeger gemiddeld 23 strepen bevatte. Zoveel tijd om aandachtig elk streepje neer te zetten had men niet. Japanners waren vroeger ook niet zo netjes in het schrijven, en zodoende begonnen deze karakters een cursieve (sierlijke) vorm aan te nemen, welke populariteit won bij voornamelijk vrouwen.


Om een voorbeeld te geven van hoe de cursieve vorm er vroeger uit zag kun je naar het plaatje hieronder kijken. Als je telt, kun je zien dat deze 'standaard' kanji in totaal 20 streepjes tellen. Met de cursieve vorm had men maar 3 streepjes nodig! Dat is een vermindering van 17 streepjes, dus veel efficiënter.


Maar als je kijkt naar de leesbaarheid, is dit erg verminderd. Sterker nog, je kunt er haast andere dingen in zien. Er ontstond een behoefte naar een simpeler schrift en zo is het hiragana dus ook langzaam ontstaan.


Tegen het eind van de 10de eeuw werden alle hiragana tekens ontwikkeld, op de ‘n’ na. De katakana en kanji werd gezien als iets mannelijks, 'otokode' (letterlijk ‘mannenhand’), terwijl hiragana 'on'nade' genoemd werd (letterlijk ‘vrouwenhand’). Hiragana werd in de eerste instantie dus ook niet door mannen geaccepteerd.

Kanji en vrouwen

Vrouwen mochten namelijk doorgaans niet studeren, en kanji was één van de dingen die niet voor vrouwen bestemd was. Alleen het cursief schrift van man’yōgana was iets wat vrouwen uit mochten tekenen.


Het woord 'hira' van hiragana alleen al betekent 'normaal' of 'gewoon', in contrast met de moeilijke kanji tekens. Mannen vonden het dus ook een verdorven manier van schrijven, aangezien het niet meer in zijn 'pure' vorm was.


Het toonde ook aan dat je eigenlijk geen kennis van kanji had, dus dat je niet heel erg geleerd was. Hiragana hebben een zacht, krommend uiterlijk.

Kanji en mannen

In de 9de eeuw werd het katakana gecreëerd door monniken die taal en kanji bestudeerden. Zij kwamen tot de conclusie dat het beter was om het Japans fonetisch (met klanken) uit te schrijven met één duidelijke manier van schrijven voor één klank. Net zoals wij dat in ons alfabet hebben.


Het woord 'kata' van katakana betekent 'stuk', en zo kan katakana ook het best gezien worden. Monniken namen een stuk van de kanji, en transformeerden deze tot katakana. Katakana hebben een hard en hoekig uiterlijk.


Wist je dat? Man’yōgana is de voorganger van zowel het hiragana als katakana schrift!

Ateji: De man’yōgana van nu

Tegenwoordig bestaat man’yōgana niet meer in de vorm zoals vroeger. Zo af en toe wordt er nog wel gebruik van gemaakt, met als naam ateji.


Een ateji die voornamelijk gebruikt wordt in hedendaags Japans is 寿司, oftewel sushi. De eerste kanji betekent ‘het natuurlijk leven’ en de tweede ‘toedienen’. Zoals je merkt, heeft dit niets met sushi te maken.


Toch wordt het gebruikt, om de klank aan te tonen van het woord. Verder is het belangrijk om te weten wanneer je kanji wilt leren: niet alles heeft per se een betekenis.

Samenvatting Japanse schriften

Maar… Hoe zat het nou met alle verschillende tekens? Wat betekent het nou allemaal? Om nog eventjes een korte samenvatting te geven van de functie en de manier waarop het gebruikt werd (en wordt), zal ik het hieronder duidelijk en overzichtelijk neerzetten, voordat we verder gaan naar het heden:

Hiragana

Katakana

Werkwoorduitgangen

Leenwoorden

Partikels

Buitenlandse namen

Furigana

Nadruk

Chinees (mannelijk) schrift

Japans (vrouwelijk) schrift

Kanji+katakana

Hiragana

‘Mana’ 真名

‘Kana’ 仮名

Mannenschrift

Vrouwenschrift

Ambtelijke taal

Poëzie en dagboeken


Een video van de kanji 水 die 'water' betekent

Hoe wordt Kanji tegenwoordig gebruikt? 

Zoals je waarschijnlijk hebt gemerkt, is de huidige Japanse taal een mengelmoes van zowel hiragana, kanji en katakana. Dat is helemaal niet zo vreemd!


Kanji gebruiken om de gehele taal uit te drukken was onmogelijk. Alles uitdrukken in hiragana was onoverzichtelijk, en ditzelfde geld voor katakana. Dus sinds 1900 dachten ze: laten we maar echte structuur gebruiken. Eén hiragana per uitspraak, katakana voor buitenlandse woorden en kanji voor de betekenis. En zodoende zijn we waar we nu zijn.


Maar hoe wordt kanji nu echt gebruikt? Want we hadden hiervoor man’yōgana die hadden op zichzelf niet echt betekenis en waren er voornamelijk om het Japans fonetisch (met klanken) uit te kunnen spellen. Maar dat werkte niet. Gelukkig werkt dat tegenwoordig anders!


Kanji zijn nu echt bedoeld voor de betekenis van een woord. Ook in de Japanse taal zijn ze logografisch (geschreven karakters die een betekenis uitdrukken) opgenomen in de taal. Een karakter op zich heeft nu dus een echte betekenis.


Maar er blijft nu één belangrijke vraag over: Hoe weet je of je de on’yomi lezing hebt? Of juist de kun’yomi lezing? On’yomi? Kun’yomi? In het Japans zijn dit ontzettend belangrijke termen. Maar wat betekent dit?

On’yomi: De Chinese lezing

Zoals je in de tabel hierboven kunt zien, merk je welke rollen de tekens in de Japanse taal hebben. Zo hebben de kanji nu een duidelijke uitspraak. Deze worden onderverdeeld in de on’yomi 「音読み」 ( ‘geluid lezen’) en kun’yomi「訓読み」 ('Japanse karakters lezen lezen’). 


De on’yomi is lezing van kanji hoe de klanken vanuit het Chinees overgenomen zijn. Neem de ‘on’ van on’yomi. Deze 音 kun je lezen als ‘on’, maar ook als ‘oto’, waarbij de ‘oto’ de kun’yomi is. Vaak heb je de Chinese lezing wanneer er meerdere kanji bij elkaar staan, zoals  少女, shōjo (meisje) en 男子, dan’shi (jongen).

Kun’yomi: De Japanse lezing

De kun’yomi is de Japanse uitspraak van kanji. Dit zijn dus niet de klanken die vanuit het Chinees overgenomen zijn, maar klanken die echt Japans zijn.


Maar… hoe weet ik nou wat wat is?! Dat is een goede vraag natuurlijk, zeker wanneer je kanji wilt leren. Want hoe weet je nou of je de kanji 音 moet lezen als ‘oto’ of ‘on’?


Meestal wanneer een kanji los geschreven staat, zoals bijvoorbeeld 女, on'na (vrouw) en 男, otoko (man), heb je de kun’yomi. Gelukkig zijn er overal in de Japanse taal regels voor, en hier dus ook. Deze behandel ik in de volgende blog!


on'yomi: Chinese spelling van de kanji
kun'yomi: Japanse spelling van de kanji

Conclusie

Dus, wat heb je nu allemaal in deze blog geleerd? Je kunt nu antwoord geven op de vragen:

  • Wat is kanji?
  • Waar komt kanji vandaan?
  • Vanaf wanneer ging Japan kanji gebruiken?
  • Man’yōgana (tegenwoordig Ateji)
  • En hoe kanji tegenwoordig gebruikt wordt


Hopelijk heb je nu een beetje een idee wat voor rol kanji momenteel in Japan speelt, en wat voor rol het ooit speelde. Het volgende deel zal een stuk praktischer zijn, dus pak er vooral je pen en papier bij! Tot het volgend deel!

4.5 2 stemmen
Artikelbeoordeling

About the Author Robin Senpai

Robin heeft naast een Japanse opleiding ook een half jaar in Ikebukuro, Japan gestudeerd, waar ze verliefd is geworden op de bergen en de cultuur. Nu is ze klaar om haar kennis met jou te delen, om ervoor te zorgen dat jij ook Japans kunt masteren! よろしくね!

Abonneer
Laat het weten als er
guest
6 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Indra
Indra
14 januari 2020 14:15

Wauw, wat een uitgebreid maar duidelijk artikel/blog!
Ik ben benieuwd naar het vervolg 😁

Robin
Robin
15 januari 2020 11:18
Antwoord aan  Indra

Blij dat het zo in de smaak valt! Volgend deel ook maar naar verwachting maken!

Jonathan
Jonathan
14 januari 2020 14:18

Leuk artikel! Heel overzichtelijk en leuk geschreven, een mooie manier om meer over Japans te leren

Robin
Robin
15 januari 2020 11:20
Antwoord aan  Jonathan

Bedankt! Alles begint met de geschiedenis! De volgende delen zullen veel praktischer en nuttiger zijn 🙂

Magurohan
Magurohan
14 januari 2020 19:33

Heel leuk gedaan!!

Robin
Robin
15 januari 2020 11:20
Antwoord aan  Magurohan

Thanks!

6
0
Zou graag je gedachten willen weten, s.v.p. laat een reactie achter.x
()
x